Saigon Classical
với sự hợp tác và hỗ trợ từ Paper & I và The One Piano
giới thiệu
Buổi chia sẻ dẫn giải:
盡忠至孝 TẬN-TRUNG CHÍ-HIẾU
Phần dẫn giải chủ trì bởi Trần Như Vĩnh Lạc, bằng tiếng Việt và không có dẫn dịch.
trong khuôn khổ dự án: From Alpha to Opera – giới thiệu các vở opera nổi tiếng có phần phụ đề tiếng Việt và tiếng Anh.
ĐỊA ĐIỂM: Không gian đọc The Lighthouse, Tầng 1 Paper & I, 152 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, P. Sài Gòn, Tp.HCM
THỜI GIAN:
Thứ bảy, ngày 15 tháng 08 năm 2026
13:00 – 13:30 Đón khách
13:30 – 17:30 Diễn giải tác phẩm
19:00 – 21:50 Trình chiếu tác phẩm
ĐÓNG GÓP ĐỀ NGHỊ (đóng góp trước qua chuyển khoản)
300.000 VNĐ - áp dụng với khán giả chỉ tham gia buổi dẫn giải.
400.000 VNĐ - combo áp dụng với khán giả tham dự cả hai sự kiện buổi dẫn giải & chiếu
(Chúng tôi khuyến khích khán giả sử dụng dịch vụ, nước uống và thức ăn tại địa điểm trong khuôn viên diễn ra sự kiện)
TOÀN BỘ đóng góp sẽ được dùng để trang trải chi phí chuẩn bị sự kiện, soạn các tư liệu, thiết bị liên quan phục vụ cho chương trình, gửi chi phí hỗ trợ diễn giả VÀ hỗ trợ dự án VĨNH-LẠC Podcast series. Đồng thời đóng góp này cũng nhằm nâng cao chất lượng chương trình tuyển chọn đặc biệt hơn trong thời gian hoạt động sắp tới.
Đóng góp của Quý vị là sự ủng hộ thiết thực nhất để From Alpha to Opera và Nhóm bạn yêu nhạc cổ điển Sài Gòn tiếp tục duy trì, mở rộng và làm tốt hơn các hoạt động sắp tới. Một lần nữa, chúng tôi chân thành cảm ơn.
----
Dẫn giải vào đề bởi Vĩnh-Lạc:
—
Đẹp như mọi chuyện tình trong các bộ phim cổ-trang, lần này chúng ta sẽ gặp-gỡ ― Chàng, một người nguyên-soái tận-trung ― trót đem lòng yêu Nàng, một cô thiếu-nữ chí-hiếu. Chàng ― dĩ-nhiên ―luôn-luôn làm tất cả để trả ơn vua ― và nàng ― cũng hết sức dễ hiểu ― hằng cố vượt mọi trở-lực để làm vừa lòng bố. Thì vai nam chính nữ chính mà, lúc nào chẳng đạt chuẩn ‘con nhà người ta’, ‘mười điểm không có nhưng’, đúng không ạ?
Thế thì ― thể theo tất cả những gì loài người hằng được giáo-huấn, đáng lý ra họ phải có một cuộc đời tuyệt đẹp bên nhau, chứ gì nữa nào?
Chỉ có điều ― ngoài những thứ bố mẹ khuyên răn và thầy cô dạy bảo ― cuộc đời lại có những thứ khác ― hẵng tạm gọi là sự Mỉa-Mai của Số-Phận.
Quyền hoạ phúc Trời tranh mất cả,
Chút tiện-nghi chẳng trả phần ai.
Cái quay búng sẵn trên trời,
Mờ mờ nhân-ảnh như người đi đêm.
阮嘉韶 Nguyễn Gia Thiều (1741 - 1798), 宮怨吟曲 Cung-Oán Ngâm-Khúc, 89 – 92.
Mà khi xã-hội càng phong-kiến ― thì những trò đùa cợt đầy ác-ý độc-địa của Duyên-Nghiệp sẽ chỉ càng xiềng xích nặng-nề hơn.
Có thể nói ngay trước rằng ― “Spoilers ahead!” ― bởi vì các loại-hình nghệ-thuật cổ-điển không chú-trọng độ gay cấn hoặc mức khó đoán của cốt chuyện ― mà thậm-chí ngược lại, họ còn muốn người xem thừa biết cái gì rốt cuộc sẽ xảy ra nữa kia ― để hòng rảnh-rang tâm-trí mà chiêm-nghiệm những nút thắt khủng-khiếp của thân-phận làm người ― để chờ trong khắc-khoải cho tới cái lúc mà cái bẫy của hoàn-cảnh oái-oăm sập xuống ― và hai con chuột bạch đáng thương bị nghiền nát trong chiếc lồng vàng: cả hai cùng bị chôn sống dưới đáy kim-tự-tháp.
Kim-tự-tháp quả là niềm tự hào của nước Ai-Cập. Nhưng ― có lẽ các bậc trí-thức và nghệ-sĩ nghiệm đúng nhất chăng? ― vào thời-đại người ta xây nó, nó chỉ là kết-tinh từ máu, nước mắt và mồ hôi của thường-dân và nô-lệ. Chắc-chắn kim-tự-tháp không hề là hạnh-phúc của ai trong số đó. Nó chỉ giỏi nghiến nát hết mọi thứ chung quanh, không chút đền bù thiệt-hại cho đám dân đen khốn-khổ. Tóm lại, kim-tự-tháp thực ra chỉ lộng-lẫy cho giới du-khách, và đối với tầng lớp ngồi mát ăn bát vàng ― những kẻ không bao giờ thèm tự đứng lên bỏ công xây dựng, mà chỉ thạo khua chiêng gióng trống xong rồi nằm xuống gieo rắc bão cát quanh năm.
Y như câu hát quen-thuộc:
The gods may throw a dice ― / Their minds as cold as ice, ― / And someone way down here / Loses someone dear.
THE WINNER TAKES IT ALL / The loser has to fall: / It's simple and it's plain. / Why should [we] complain?
Trên Trời các thần gieo con xúc-xắc ― / Mặc thiên-cơ lạnh ngắt như băng, ― / Thế là tít cõi trần-gian hạ-giới / Có kẻ bị mất người thân-yêu.
HỄ THẮNG THÌ HỐT TRỌN, / Hễ thua thì phải gục ngã: / Chuyện rõ-ràng đơn-giản quá. / [Mình] phàn-nàn gì được đây?
Thế thì trong vở AḮDA năm 1871 của Giuseppe Verdi (1813 – 1901) và Antonio Ghislanzoni (1824 - 1893) ― với phần kịch-bản dựa trên ý-tưởng của nhà Ai-Cập-học Auguste Mariette (1821 – 1881) ― chuyện gì đã xảy ra cho chàng trai và cô gái ấy?
Chàng ― Chinh-Nam nguyên-soái Rádamès 𓇳𓁛𓋬𓄟 (Dương Khâm-Điêu) ― là viên đệ-nhất dũng-tướng của triều-đình Ai-Cập.
Nàng ― Aḯda 𓇺𓅡𓏣𓎛 (Bình Uyển-Miêu) ― éo le thay, là một nữ-nô-lệ, mà ác-hại bấy, bản-thân lại không ai khác hơn ngôi công-chúa Æthiopía (Tiêu-Diện-quốc), đích-thị đất nước thù-địch nghìn đời với tổ-quốc của Chàng. Nước Tiêu-Diện thua trận, nên nỗi thân công-chúa Uyển-Miêu bị bắt trói giải về tận kinh-đô Ai-Cập ― 𓉺𓏌𓊖 Ỉunu (千柱城 Thiên-Trụ-thành, mà Triết-Khuê-ngữ gọi là Ἡλιούπολις Hēliốpôlis 日郭 Nhật-Quách «Toà Thành của Thần Mặt Trời»), cho nên tạm-thời phải giấu kín thân-phận mình đi, kẻo lại trở thành món mồi ngon đòi tiền chuộc mà khiến phụ-vương đã bại-trận lại thêm khổ-sở. Vì vậy, Khâm-Điêu không hề hay biết điều này. Chàng chỉ biết có một cô bé nô-lệ dịu-dàng ngoan-ngoãn theo hầu Ải-Kiềm cung-chủ Amnḗris (Vong-Cơ), thế thôi.
Khâm-Điêu lại bị cả thần-quyền lẫn vương-quyền đặc-biệt chiếu-cố nữa mới chết đứ-đừ chứ. Thần-quyền mong chiêu-mộ Chàng làm nguyên-soái đánh Đông dẹp Bắc nhằm bành-trướng thế-lực của họ. Vương-quyền tha-thiết kén Chàng làm phò-mã để phối giống sinh-sôi đàn cháu-ngoại tặng 法老 Pháp-Lão Φαραών Pʰaraṓn. Vong-Cơ cung-chủ thực ra cũng si-mê chàng như điếu đổ. Giá như Khâm-Điêu vô-tài bất-tướng, chắc Chàng đã tha-hồ chết trong đệm ấm chăn êm, mát thây nhẹ não.
Đằng này...
Đằng này Chàng được đăng đàn bái tướng trong hào-quang rực-rỡ. Đoạn Chàng chiến-thắng khải-hoàn trong vinh-dự ngời-ngời.
Trái khoáy thay, chưa kịp xin phép đặc-cách được cưới Uyển-Miêu, Khâm-Điêu đã bị Pháp-Lão tức-tốc tấn-phong Phò-Mã. Chữ 忠君 Trung-Quân khiến Chàng đành im lặng. Câu 愛国 Ái-Quốc mách chàng mau-mau xin hạ-chiếu tái-xuất biên-cương, lập thêm công-trạng mới, rồi trở về hoạ mới hội đủ điều-kiện tìm cách lạy-lục van xin cứu xét vạn sự về sau.
Cái bi-kịch Tận-Trung của Chàng đến đây đã gài bẫy xong xuôi, chỉ chực dịp là sập xuống.
Bây giờ đến cái bi-kịch Chí-Hiếu của Uyển-Miêu. Trong lần chiến-thắng trên đây, cha nàng, Tiêu-Diện Nhật-tôn-vương Bình Yểm-Mộng, cũng đã bị bắt. May là ― cũng như Uyển-Miêu từng làm trước đó ― Ngài kịp trà-trộn vào đám tù-binh, giấu kín thân-phận hơn người của mình. Cha con trùng-phùng tái-ngộ, mừng mừng tủi tủi, Nàng mới tâm-sự về Chàng. Nào ngờ Cha chẳng chút cảm-thông, mà chỉ bắt Uyển-Miêu tìm cách thuyết-phục Khâm-Điêu phản-quốc ― vì điều đó sẽ cho phép Tiêu-Diện-quốc Phục-Hận. Tiền-đồ Rộng Mở cho cả một dân-tộc, há phải chuyện đùa? Khi cả Tổ Kiến sắp sửa tha đầy mồi ngập thóc, mấy ai sá kể quan-tâm Một Con Kiến Tầm-Thường Sứt Càng Gãy Gọng mà làm gì?
Dưới áp-lực của chữ 不孝 Bất-Hiếu, Uyển-Miêu đành làm kẻ 無情 Vô-Tình: Nàng cam tâm làm gián-điệp giúp Cha âm-mưu bức-hãm Khâm-Điêu vào cảnh phản-bội lý-tưởng sống một đời của Chàng, ngay cả khi gài bẫy nhau không cần đến cả sự cố ý.
Dĩ-nhiên hôn-thê của Chàng, Vong-Cơ cung-chủ, cùng Đại-trưởng-lão Tông-Giáo Phán-Quan 昹朔 Vĩnh-Sóc, đã vô-tình nghe được toàn-bộ sự-vụ.
Cả hệ-thống thần-quyền và vương-quyền nhất-tề đổ ụp xuống hai đứa bé đầu xanh vô-tội. Tiêu-Diện Nhật-tôn-vương Bình Yểm-Mộng bị giết ngay tức-khắc. Uyển-Miêu bỏ trốn biệt tăm. Khâm-Điêu tự nộp mạng cho vị Đại-trưởng-lão Vĩnh-Sóc. Vong-Cơ cung-chủ tuy ghen chồng nhưng cũng âm-ỉ niềm hy-vọng chắc không tới nỗi người yêu bị án tử-hình. Ai cũng mong ngóng sau cơn mưa trời lại sáng ― dù ở Ai-Cập quanh năm nắng sáng và suốt tháng không mưa.
Đúng vậy.
Guồng máy Tổ-Tiên và Đất Nước phong-kiến lập-tức xoay sang tuyên án chôn sống vị dũng-tướng bất-cẩn phản-tuân, hữu-tài vô-đức.
Uyển-Miêu kịp lén chui vào địa-huyệt trước lúc phiến đá cuối cùng hạ xuống, để còn được chết ngạt bên Khâm-Điêu ― thay vì sống ngộp.
Vong-Cơ cung-chủ cũng khám-phá ra mình không hơn gì một con tốt trên ván cờ đại-cuộc non sông. Ả từng ngỡ mình là báu-vật được vua cha cưng chìu, tư-tế trọng-vọng, và chính vì thế mà ôm nỗi cay cú căm hờn Khâm-Điêu dám nhìn mình bằng nửa con mắt. Chính bởi chút ghen tuông dằn-dỗi ấy mà ả nỡ tay ném thẳng Chàng vào Hàm Rồng Miệng Cọp. Đến lúc món đồ chơi bị đập vỡ, ả mới cay đắng thấm-thía ra rằng mình là một đứa bé con vô-nghĩa ngay từ giây phút sinh ra trên chiếc long-sàng.
Hết vở.
May thay, cái thời phong-kiến đen tối ấy, nay chỉ còn là kỷ-niệm về một cơn ác-mộng.
Chúng ta hiện đang sống trong thế-kỷ XXI huy-hoàng này, vì vậy vẫn cứ nên thoải-mái tận-trung và chí-hiếu thôi ạ. Chẳng còn lấn-cấn nào đâu. Không số-phận nào đủ sức đe doạ được chúng ta ngày nay nữa hết. Thật là tuyệt-diệu! Ngày mưa ở nhà nhìn ra phố thấy kẻ khác lầm-lũi dầm mưa, hình như đó cũng là một cảm-giác gần với hạnh-phúc, đúng không ạ?
Quý-hồ trời đừng bao giờ mưa khi đến lượt kẻ trên lầu xuống phố đi tìm bất-cứ điều gì.
Lúc đó hoạ chăng chỉ còn cách vừa che ô vừa hát ― nhạc gì chắc chúng ta có lẽ ai cũng thừa sức đoán được:
Kẻ thì quyến-luyến chưa nguôi, / Người chỉ đáp chuyến cho vui. / Mạn thuyền sóng cuốn mây đưa, / Đến nay còn chi nữa!
Định-mệnh đánh đố đôi câu, / Bệnh-tình vắn số nơi đâu / Chỉ giùm mách giúp bao lâu / Vết thương ngừng rỉ máu
---------
Bạn có thể đăng ký theo link trên, hoặc gửi email về info@saigonclassical.vn và báo tên, số lượng vé đăng ký.
Sự kiện không dành cho trẻ em dưới 12 tuổi.
Vui lòng có mặt trước sự kiện 15 phút. BTC sẽ đóng cửa trước khi chương trình bắt đầu 5 phút.
Nếu quý vị đến trễ vui lòng chờ đến hết giờ giải lao của chương trình.
Để giảm chi phí in ấn cũng như hạn chế tác động đến môi trường, quý vị vui lòng nhận thông tin tờ giới thiệu chương trình bằng cách quét mã QR tại khu vực lễ tân trước khi vào khán phòng.
