Saigon Classical
với sự hợp tác và hỗ trợ từ Paper & I và The One Piano

giới thiệu

Buổi chia sẻ dẫn giải:
… TỪ THUỞ BƠ-VƠ – Shakespeare khi hài hước

Phần dẫn giải chủ trì bởi Trần Như Vĩnh-Lạc, bằng tiếng Việt và không có dẫn dịch bằng ngôn ngữ khác.

trong khuôn khổ dự án: From Alpha to Opera – giới thiệu các vở opera nổi tiếng có phần phụ đề tiếng Việt và tiếng Anh.

ĐỊA ĐIỂM: Không gian đọc The Lighthouse, Tầng 1 Paper & I, 152 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, P. Sài Gòn, Tp.HCM

THỜI GIAN: 13:30 – 17:30 – Thứ bảy, ngày 11 tháng 04 năm 2026 (mở cửa đón khách từ 13:00)

ĐÓNG GÓP ĐỀ NGHỊ (đóng góp trước qua chuyển khoản)
300.000 VNĐ - áp dụng với khán giả chỉ tham gia buổi dẫn giải.
400.000 VNĐ - combo áp dụng với khán giả tham dự cả hai sự kiện buổi dẫn giải & chiếu

(Chúng tôi khuyến khích khán giả sử dụng dịch vụ nước uống và thức ăn tại địa điểm trong khuôn viên diễn ra sự kiện)

TOÀN BỘ đóng góp sẽ được dùng để trang trải chi phí chuẩn bị sự kiện, soạn các tư liệu, thiết bị liên quan phục vụ cho chương trình, gửi chi phí hỗ trợ diễn giả VÀ hỗ trợ dự án VĨNH-LẠC Podcast series. Đồng thời đóng góp này cũng nhằm nâng cao chất lượng chương trình tuyển chọn đặc biệt hơn trong thời gian hoạt động sắp tới.

Đóng góp của Quý vị là cách thiết thực nhất để From Alpha to Opera và Nhóm bạn yêu nhạc cổ điển Sài Gòn tiếp tục duy trì, mở rộng và làm tốt hơn các hoạt động sắp tới. Một lần nữa, chúng tôi chân thành cảm ơn.

----

Dẫn giải vào đề bởi Vĩnh-Lạc:
—
The Taming of the Shrew “Bơ-Vơ nặng Vợ”, từng được dịch tựa “Thuần-Hoá Cô nàng Đáo-Để" hoặc "Thuần-Trị Cô Nàng Bất-Trị” là tựa một vở hài-kịch Shakespeare viết khoảng năm 1592, nghĩa là lúc văn-tài của ông còn rất trẻ.

Nó khác hẳn các vở hài-kịch khác của ông sau này.

Theo cách bình-giảng thông-thường, Shakespeare thường mô-tả những cô gái sâu sắc từng cử-chỉ, nhuần-nhị mỗi lời thơ, và nói chung là bỏ xa bạn tình về mặt cân-não: bắt đầu từ

❷ Julia trong vở “Hai Chàng Nghĩa-Sĩ thành Verona” (The Two Gentlemen of Verona), thông qua
❸ Portia trong vở “Kẻ Xiết Nợ thành Venezia” (The Merchant of Venice), cho tới
❺ Rosalind trong vở “Muốn Gì Chìu Đấy” (As You Like It), và cuối cùng là
❻ Viola trong vở “Ông Táo Về Nhà” (Twelfth Night), khuynh-hướng này ngày càng rõ nét. Nói chung, họ thảy đều trội hơn những người đàn ông của mình ít nhất một cái đầu.

❷ Julia mạo-hiểm mà khoan-dung, trong khi
② Proteus thì liều-lĩnh mà đê-mạt ―xấu tính nhất trong các chàng “công-tử hào-hoa” thường sắm vai nam chính trong hài-kịch Shakespeare, một thể-loại riêng-biệt trong kho-tàng văn-học thế-giới;

❸ Portia thâm-trầm uyển-chuyển bao nhiêu thì
③ Bassanio phù-phiếm xốc nổi bấy nhiêu;

❺ Rosalind hóm-hỉnh mà vẫn điềm-tĩnh, trong khi
⑤ Orlando lắm lúc bộp-chộp đến nỗi sa vào ngây-ngô ― dù chàng là anh trai trẻ đáng yêu nhất trong số; còn

❻ Viola kín-đáo thuỳ-mị đi phải lòng làm gì cái ông
⑥ quận-công Orsino sáo rỗng lèm-bèm, đó vẫn là một câu hỏi muôn năm không lời đáp.

Cô mình phải hơi hắn hay sao ấy nhỉ? Đoán đại, chắc đúng. Của đáng tội, trong đám anh nào cũng nổi tiếng khôi-ngô đường-bệ, nói Nôm-Na là xinh giai sát gái, rặc "cực phẩm" một màu. Tốt mã dẻ cùi cả lũ. Thôi thì nhờ các bé chịu khó ngửi lấy mấy tấm lưng dài ngoằng như tấm phản của các bố mà quê-hương Anh-Cát-Lợi còn phọt ra chăm bẵm dăm đứa tí nhau để các cụ-kỵ trên bàn thờ còn hòng ngửi hương hít khói. Thôi thì dĩ-hoà vi quý: chuyện tình nào cũng bỏ qua, miễn “Có Hậu Là Được” (All’s Well that Ends Well).

Hoạ-hoằn mỗi một mình
❹ Beatrice trong “Bắng-Nhắng cho Lắm vào” (Much Ado about Nothing) ― dù đặc-biệt nghịch-ngợm ― là tìm được ý-trung-nhân ngang tài ngửa sắc trong
④ Benedict. Hai cô cậu cực-kỳ xứng đôi vừa lứa ở chỗ chan-chát cưa-cẩm kèn cựa cứa cửa nhau

Chúng ta sẽ thấy,
❹ Beatrice chính là phiên-bản quý-phái hơn và tươi mát hơn của chị đại ❶ Catarina trong “Bơ-Vơ nặng Vợ”. Cũng duy nhất riêng mình, chẳng giống vai nữ nào khác trong hài-kịch Shakespeare,

❶ Catarina nổi tiếng nghịch đến ngổ-ngáo, dữ đến dại-dột, đanh đá chua ngoa, Trời xoa cóc dịu, để rồi cuối cùng có vẻ như phải cam chịu lép vế trước chồng mình,
① Petruccio, một anh đàn ông ý hẳn ngực lắm lông và cái mồm lún-pha-lún-phún hàng ria mép.
Chẳng những lép vế, ở cuối vở nàng còn quy-phục hoàn-toàn trước độ nam-tính Thành-Cát-Tư Hãn của chồng, giữa tiệc hùng-hổ rất có hồn, giảng đạo cho cả nhà nguyên một bài "Gia-Huấn-Ca" oách đến độ Khổng-tử có sống lại với cháu con cũng phải mát ruột rung đùi mà húp hết bát tiết-canh ngày giỗ tổ.

Thật không?
Lạ vậy?
Có thể nào cả nhà Shakespeare sáu chị em chỉ có mình con nỡm ấy?
Khó tin đây.
Điều-trần thử.

Nấp dưới lớp vỏ “Đười-Ươi Đực Cái”, đôi vợ chồng một cặp Trời sinh này kỳ-thực không hề đơn-thuần là chuyện Vỏ Quýt Dày gặp Móng Tay Nhọn đâu ạ.
Đôi này âu là do Shakespeare khéo-léo hư-cấu nên từ một chuyện phiếm trên bàn nhậu bình-dân mà ông nghe lỏm đâu đó trong Phố Cổ cái thành Lôn-Đuần năm ấy, nhằm mục-đích minh-hoạ một mệnh-đề lớn của triết-học; “Duy-Tâm, Duy-Vật, Ta nên Duy Gì”?

Nói một cách lãng-mạn hơn, “Cha mẹ sinh con, Trời sinh Tính, vậy Trời sinh Tính tới bao giờ thì Đất mới nảy mầm Tình?”

Ôn lại chữ Hán nhé: 性 tính (Innate Character) là cái 生 sinh ra 忄 tâm (what gave birth to the Mind-Heart complex)…Còn 情 tình (Emotions) là những sắc-độ 青春 thanh-xuân của tấc 心 lòng quyến-luyến (the green hues of cosmic Eros).
Hai cái này có thể nào tương-sinh tương-khắc tam-sắc ngũ-hành gì chăng?
Có đấy.
Cõi Trần là giấc Mộng của Tạo-Hoá, cũng như hai chiếc cánh long-lanh của Tính-Dục là Tình yêu.

❹ Beatrice với ④ Benedict thoạt đầu mết nhau mà không hay, cứ đi cấu xé nhau quanh năm suốt tháng. Bè bạn mới giúp cô cậu tỉnh-ngộ bằng cách “đồn thổi” cái tin rằng mợ vốn phải lòng cậu trước, làm cậu bàng-hoàng xong hí-hửng; rồi xoay sang “phao-vu” thêm cái tức rằng chú do yêu thím hoá thù, làm thím sửng-sốt ngả tương-tư. Lộng giả thành chân, biến hư ra thực.

Thì ra ❶ Catarina với ① Petruccio cũng vậy. Hai người tìm được chân-tâm tri-kỷ dưới lớp vỏ xù-xì vây bủa đời nhau. Hai bên cùng nổi loạn với những khái-niệm “người tốt” và “tình đẹp” đầy giả dối chung quanh họ. Họ biết loài người không tốt như những lời tự vẽ tự xưng . Họ biết tình yêu khó đẹp như các bài tự biên tự diễn. Họ không ai hẹn ai mà đã từ lâu chọn sống bằng cách đập thẳng đau-điếng vào mặt cuộc đời bằng sự bất-cần ― và khi cả hai đã quyết-định song kiếm hợp-bích, họ thắng cuộc bằng cách bóc trần lớp vỏ “thánh-thiện ảo” của những thứ xã-hội quanh họ cho là tuyệt vời. Họ vả cho thiên-hạ tỉnh người ra. Thoạt đầu họ vả nhau cho nhuần tay, sau đó họ xoay ra vả tất cả thiên-hạ, mà vả rất nhẹ-nhàng thôi, vả bằng cách thuyết-pháp cho đám tự phong hoà-thượng đang ngồi đầy mâm chật tiệc. Đời hiếm gì vui bằng cái món thổ-tả nó tặng mình, mình mang hâm lại mời nó xơi cho hả dạ.

Bảo sao họ lấy nhau. Hàn chi họ lấy nhau. Quá đích-đáng.

Shakespeare không hề viết chuyện một thằng đàn ông gia-trưởng bạo-hành một con vợ lỗ-mãng cho kỳ chừa thì thôi.

Ông viết chuyện một gã chán đời gặp một em yếm-thế. “Chó Dại Mèo Hoang”, họ yêu nhau bằng cách em tát anh né, em đá anh hụp, anh cào em cắn, anh ngắn em dài, như hai kiếm-khách khác giới trong “Ngoạ Hổ Tàng Long”, để rồi cuối cùng họ cùng ra một vở diễn “Loan-Phượng Hoà-Minh”, nơi đó Sắt-Cầm Hảo-Hợp không phải nhờ đôi lứa ca chung nốt to nốt nhỏ như ca-sĩ hạng xoàng, mà là do phu-phụ hát đúng bè thấp bè cao như nhạc-sư thượng-đẳng.

Chủ-đề “Thấy Vậy Chưa Chắc Vậy” tương-phản với lý-thuyết “Nghe Vào Sẽ Nghĩ Ra” chưa bao giờ hay đến thế.

Người ta cầm bút xưa nay,
Hay dần lắm kẻ, giỏi ngay mấy người?
Bởi vậy mới Shakespeare.

---------

Bạn có thể đăng ký theo link trên, hoặc gửi email về info@saigonclassical.vn và báo tên, số lượng vé đăng ký.

Không dẫn theo trẻ em dưới 12 tuổi.

Vui lòng có mặt trước sự kiện 15 phút. BTC sẽ đóng cửa trước khi chương trình bắt đầu 5 phút.

Nếu quý vị đến trễ vui lòng chờ đến hết giờ giải lao của chương trình.

Để giảm chi phí in ấn cũng như hạn chế tác động đến môi trường, chúng tôi có đặt mã barcode tại khu vực lễ tân để quý vị scan trước khi vào khán phòng tờ giới thiệu chương trình. Quý vị vui lòng thực hiện thêm bước này.